Poly Methyl Methacrylate, hay còn gọi là PMMA, xuất hiện nhiều trong cuộc sống quanh ta. Dễ thấy nhất là kính mặt đồng hồ, biển hiệu quảng cáo ngoài trời, thậm chí cả gọng kính đeo trên mắt mỗi ngày. Vậy điều gì khiến PMMA được ưa chuộng như vậy?
Ai từng đập phải cửa kính thủy tinh chắc sẽ hiểu cảm giác lo sợ mảnh vỡ sắc lẻm có thể gây nguy hiểm. PMMA ra đời như một giải pháp an toàn hơn. Với tỷ trọng chỉ bằng khoảng một nửa thủy tinh, lại chống va đập tốt gấp mấy lần, PMMA giúp giảm hẳn nguy cơ tai nạn mà vẫn đảm bảo độ trong suốt. Hiện nay, các công trình kiến trúc hiện đại hay quán cà phê thường chọn PMMA để làm mái che, cửa sổ, vì yêu cầu thẩm mỹ đi liền với an toàn ngày càng được đặt lên hàng đầu.
PMMA không đơn thuần chỉ phục vụ cho ngành trang trí hay xây dựng. Bác sĩ nha khoa giờ dùng PMMA làm răng giả, bác sĩ phẫu thuật dùng nó để tạo hình hộp sọ sau những ca chấn thương. Ngành ô tô nhận ra độ bền và chống tia UV của PMMA rất phù hợp làm đèn xe. Không ít sản phẩm nhựa trong phòng thí nghiệm cũng sản xuất từ PMMA, nhờ tính bền hóa chất và dễ tạo khuôn.
Thời nay, bài toán nhựa gắn liền với lo ngại ô nhiễm. PMMA, dù không phát sinh chất độc khi sản xuất hoặc sử dụng, nhưng lại khó phân hủy tự nhiên, gây lo lắng về xử lý rác thải. Một báo cáo từ Plastic Pollution Coalition chỉ ra rằng lượng nhựa tổng hợp trên thế giới đang tăng đều theo từng năm, trong đó PMMA chiếm tỷ lệ đáng kể. Ngành sản xuất đang phải tính tới bước chuyển mình: phát triển công nghệ tái chế hoặc sản xuất PMMA sinh học từ nguồn nguyên liệu tái tạo.
Một số tập đoàn đã thử nghiệm tái chế PMMA thông qua quá trình nhiệt phân, thu hồi monomer để tái sử dụng. Điều này giúp giảm hẳn lượng rác thải và khai thác dầu mỏ. Các công trình kiến trúc lớn ở Singapore hay Nhật Bản ưu tiên thu gom, tái chế kính PMMA sau mỗi lần tháo dỡ. Chính sách khuyến mãi, thu hồi PMMA đã qua sử dụng cũng được một vài doanh nghiệp nhỏ lắp đặt biển quảng cáo tại TP.HCM triển khai.
Góc nhìn người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng. Cộng đồng ngày càng quan tâm truy xuất nguồn gốc sản phẩm, chất liệu an toàn và công nghệ “xanh”. Chọn lựa sản phẩm từ PMMA tái chế có thể trở thành thói quen, giống như cách chúng ta đã làm với túi vải và ống hút tre.
PMMA mang đến lợi ích rõ ràng về tính an toàn, thẩm mỹ, đa dụng. Nhưng chuyện phát triển vật liệu này không thể tách khỏi trách nhiệm môi trường. Công nghệ tái chế, người tiêu dùng thông minh và sự chủ động của doanh nghiệp mới là đáp án lâu dài cho câu hỏi: PMMA đi về đâu giữa cơn bão nhựa hiện đại?
